Iding Soemita

Iding Soemita wordt gezien de eerste uitgesproken politieke leider van de Javanen in Suriname.  Hij werd op 3 april 1908 op Java geboren en is in 1925 als contractarbeider op Mariënburg terecht gekomen. Hij klom daar op tot ziekenverpleger en opende later een winkel in Paramaribo. In 1946 was hij een van de oprichters van de Persatuan Indonesia. De beweging eiste dat de overheid de mensen, die al afstand hadden gedaan van hun recht op hun vrije retour, alsnog gratis zou terugbrengen naar Java. Deze boodschap was uiterst populair.

De Persatuan Indonesia ging in 1949 over in de KTPI (Kaum Tani Persatuan Indonesia, Indonesische Boeren Partij). Tussen de KTPI en de andere Javaanse partij, de PBIS, brak een felle machtsstrijd los. De Persatuan Indonesia/KTPI appelleerde aan de traditionele Javaanse waarden en het heimwee naar Java terwijl de modernere PBIS een actieve inzet ter verbetering van de Javaanse positie in Suriname verlangde. De KTPI aanhang bestond grotendeels uit westbidders, die als moslims ook niet-islamitische rituelen als offers aan de voorouders en slametans in ere hielden.

De machtsstrijd werd duidelijk gewonnen door Soemita en de KTPI. Bij de eerste parlementsverkiezingen onder algemeen kiesrecht in 1949 het district behaalde Soemita als kanidaat in Commewijne 2325 stemmen. De KTPI behaalde twee van de in totaal 21 parlementszetels. Als vertegenwoordiger van de Javaanse bevolkingsgroep nam Soemita diverse malen deel aan besprekingen met Nederland over Surinames autonomie. Hij maakte strategisch gebruik van de tussenpositie die zijn partij in elke regeringscoalitie innam. In de jaren zestig trad Iding Soemita terug uit de politiek. De partijleiding ging over op zijn zoon Willy.

Iding Soemita overleed op 18 november 2001.

Uit: Bapak Iding Soemita; de innemende leider van Javanen in Suriname (Chan Choenni)